საყდრისის აფეთქებამ სხვა პრობლემებთან ერთად მთავრობის მართვის სისუსტეებიც გამოავლინა.
ეკონომიკური განვითარების ცენტრის თავმჯდომარემ, რომან გოცირიძემ საყდრისის ოქროს საბადოს განადგურება ფეისბუკის საკუთარ გვერდზე საკმაოდ მწვავედ შეაფასა: „მოაწერდა თუ არა ხელს ასე ჩუმად და ასე გაუძალიანებლად კულტურის მინისტრი საყდრისის აფეთქებაზე, იგი პოლიტიკოსი რომ ყოფილიყო? ძნელი სათქმელია.
როგორი ცუდებიც უნდა იყვნენ პოლიტიკოსები ( რას ვიზამთ, სხვა ტრადიცია ჩვენ არ გაგვაჩნია), მათ მეტი უნარები აქვთ და უფრო მეტად მოტივირებულები არიან.
ხელისუფლებაში საიდანღაც მოყვანილი უცნობი სახეები, როგორც უჩუმრად მოდიან, ასევე უსახელოდ გაქრებიან ხოლმე. ( კულტურის მინისტრს ეს არ ეხება. აქ ჰეროსტატეს სინდრომი უკვდვყოფს მის სახელს). ქვეყნის არაეფექტური მართვის ერთ-ერთი მიზეზი ესეცაა-ე. წ. ტექნიკური მთავრობა, მოკლებული სოციალური მენეჯმენტის უნარ- ჩვევებს.
ისინი უსიტყვო შემსრულებელ მარიონეტებად იქცევიან პოლიტიკოსთა და "დამნიშვნელთა" ხელში. გადახედეთ ჩვენს სამთავრობო პორტრეტებს და ამაში კიდევ ერთხელ დარწმუნდებით". "ყველა, ვინც ხელი შეუწყო საყდრისის განადგურებას არის მოსყიდული ან მოსყიდულების წინაშე პოლიტიკურად დავალებული".
საუდრისის საკითხზე უფრო დეტალურად სასაუბროდ "ჯი-ეიჩ-ენი" რომან გიცირიძეს დაუკავშირდა.
- ბატონო რომან, საყდრისის თემა თქვენ მთავრობის არაეფექტური ფორმირების კუთხით ახსენეთ. მართლაც, მმართველი გუნდი კოალიციურია, მაგრამ მას ამის ნიშან-წყალიც არ ეტყობა. გაურკვეველი წარმოშობის კადრები მოჰყავთ ხელისუფლების მაღალ და საშუალო რგოლებში და იწყება მერე მათი ჩანაცლება. რამდენად მოქმედებს ეს სახელმწიფო მართვის ხარისხზე?
ასეთი ვითარებაა არა მხოლოდ მაღალ და საშუალო დონეზე, არამედ უმაღლეს დონეზეც. ვინ არიან მინისტრები? უცნობი ადამიანები, მოკლებული პოლიტიკურ ჩვევებს და სახელმწიფო მართვის უნარს. უჭირთ უცხო გარემოში ყოფნა. ვერ ღებულობენ დამოუკიდებელ გადაწყვეტილებებს. გაურბიან რისკს და ელოდებიან მითითებებს ზემოდან. მოკლედ, ნული ინიციატივა მათი მხრიდან. მთავარი ამოცანა საქმის კეთება კი არ არის, არამედ მისი არგაფუჭება.
რაც შეეხება მთავრობის კოალიციურობას, ეს არსად ჩანს. არ არსებობს არც ქვოტები და არც რაიმე სხვა მექანიზმი ასეთი ბალანსის დასაცავად. ამიტომ ჩნდებიან ხოლმე ისეთი მინისტრები, რომლებიც საუკეთესო შემთხვევაში საშულო რგოლში თუ შეიძლება ყოფილიყო დასაქმებული.
-როგორც მომავალი წლის ბიუჯეტიდან ჩანს, ყოველწლიურად იზრდება ბიუროკრატიის ხარჯები, მატულობს სახელფასო და ე.წ. სადანამატო ფონდი ( პრემია ცუდი სიტყვა გახდა და ლამაზად ჩანაცვლდა). ზოგი თურმე საერთოდ არ იღებს ხელფას-დანამატებს და უანგაროდ ემსახურება ქვეყანას. რა მექანიზმები არსებობს ამ პროცესების შესაჩერებლად?
-მართლაც, ძლიან მოიმატა სახელმწიფო მოხელეთა შრომის ანაზღაურების ხარჯებმა. ეს რომ ბიუროკრატიული აპარატის შემცირების ფონზე ხდებოდეს თუნდაც იგივე სახელფასო ფონდის პირობებში, შეიძლება მისასალმებელიც იყოს. მაღალი ანაზღაურება არის მთავარი ანტიკორუფციული მექანიზმი და კვალიფიცირებული კადრების სახელმწიფო სამსახურში მოზიდვის საშუალება. ჩვენთან ერთი კაცის გასაკეთებელს აკეთებს სამი. საჭიროა საჯარო სამსახურის სერიოზული რეფორმა.
ქვეყნის ბიუროკრატიზაციას ადგილობრივი თვითმმართველობების ახალი წესით ფორმირებამაც შეუწყო ხელი. გაჩნდა სხვადასხვა დონის საკრებულოების ათასობით წევრი, რომლების შტატიან, ხელფასიან ჩინოვნიკებად ჩამოყალიბდნენ. ამას დამატებული მათი მომსახურე გაბერილი აპარატი და ქვეყნის რეგიონებში ყველაზე ენერგიული სამუშაო ძალა, რომელიც ბიზნესში უნდა დასაქმებულიყო, პარაზიტულ კლასად იქცა. ახლა იმდენად გათავხედდნენ, რომ პარლამენტში კანონიც კი შეიტანეს ადგილობრივ დონეზე შტატების ზრდის შესახებ.
რაც შეეხება ზოგიერთი მინისტრის უხელფასოდ მუშაობას, რომელსაც რატომღაც უკრიტიკოდ ხვდება საზოგადოება და თოქშუებში შექების საგანიც კი ხდება-არის ნონსენსი. შევარდნაძემ დანერგა ეს პრაქტიკა, როცა მთავრობაში ერთადერთი არ იღებდა ხელფასს(სხვას არ მისცა ეს პრივილეგია), რომელიც ასი დოლარიც არ იყო. თუმცა, მისი სახელმწიფო რეზიდენცია სრულ საბიუჯეტო კმაყოფაზე იმყოფებოდა. აქ ხელფასის არმიღების სიმბოლურ, პოლიტიკურ აქტი იყო ხაზგასმული.
ხელფასი და სხვა სარგო უნდა მიიღოს ყველამ საკუთარ ანგარიშზე. მერე ვის აჩუქებს, ჩვენი საქმე არ არის. და თუ ეს ასეა, ამის უხელფასოდ მუშაობად გასაღებაც არაა სწორი.
უხელფასო მინისტრის საქმიანობა, საუკეთესო დროის და წლების დაკარგვის მოტივი, ყოველთვის საეჭვოდ გამოიყურება. პოსტი ან სხვა რამისთვის სჭირდებათ, ან უდიდესი ჰუმანური იდეები ამოძრავებთ. მოკლედ ქართველი მაჰატმა განდი, ოღონდ კარავში ცხოვრების სურვილის გარეშე. უყვართ ხოლმე თავის გამოდება, აგერ, ნიუ-იორკის მერი, ბლუმბერგი, უხელფასოდ მუშაობდაო. მთლად მასეც არ იქნებოდა. ამერიკაში ყველა შრომა უნდა დაიბეგროს. რაღაც ლეგენდას ჰგავს.
-იაფფასიანი პოპულიზმი ქართული პოლიტიკისთვის არაა უცხო. თუმცა ასეთი შემთხვევა სულაც არ არის „იაფფასიანი". საზოგადოებას რომ არ მოსწონდეს ასეთი მაგალითები, ვერც ვერავინ გაბედავდა.
ამომრჩევლის მანიპულაცია ჩვენთან აგერ უკვე მეოთხედი საუკუნეა რაც მიდის. მე მგონი, ყველაზე ჯანსაღი შეხედულება დღევანდელ ამომრჩეველს ჩამოუყალიბდა, რომელმაც საკუთარ თავზე გამოსცადა მრავალი ილუზორული დაპირება. ეს არ ნიშნავს იმას, რომ არ მოტყუვდება მომავალში. უბრალოდ, უფრო კრიტიკული გახდა და მეტად აეხილა თვალები. მოკლედ, გაიზარდა.
"ჯი-ეიჩ-ენი", ესაუბრა ლაშა ნოდია