ბოლო პერიოდში რუსეთში არაერთი გახმაურებული საქმე იყო, როდესაც მოქალაქეები სოციალური ქსელებში გამოქვეყნებული პოსტების, კომენტარების ან ონლაინაქტივობის გამო დააკავეს ან გაასამართლეს.
ჟურნალისტი და კინოკრიტიკოსი ეკატერინა ბარაბაში - რუსული არმიის შესახებ ყალბი ინფორმაციის გავრცელების ბრალდებით 2025 წლის 25 თებერვალს მოსკოვის აეროპორტში დააკავეს, როდესაც ბერლინიდან ბრუნდებოდა. მას სასამართლომ აღკვეთის ზომად შინაპატიმრობა შეუფარდა. აპრილის დასაწყისში რუსეთის იუსტიციის სამინისტრომ ბარაბაში „უცხოეთის აგენტების“ რეესტრში შეიყვანა და მასზე ძებნა გამოაცხადა. ეკატერინა ბარაბაშმა რუსეთი დატოვა და პარიზში იმყოფება. ბარაბაშის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე აღძრეს Facebook-ზე გამოქვეყნებული ოთხი პოსტის გამო, რომელთაგან სამი მისი დაკავების დროისთვის უკვე წაშლილი იყო, ხოლო კიდევ ერთში ის უკრაინაში რუსეთის მიერ განხორციელებული დაბომბვების შესახებ წერდა.
ალექსეი გორინოვი - მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველი საქმე 2022 წელს დაიწყო, 2025–2026 წლებში მის წინააღმდეგ ახალი ბრალდებებიც წარადგინეს პატიმრობაში გაკეთებული ანტისაომარი განცხადებების გამო.
მარია პონომარენკო - ჟურნალისტი, რომელიც უკვე იხდის სასჯელს „ფეიკების“ გავრცელების საქმეზე, 2025–2026 წლებში დამატებითი დევნის ობიექტი გახდა პატიმრობაში გაკეთებული განცხადებებისა და პროტესტის გამო.
დარია კოზირევა - სანქტ-პეტერბურგელი სტუდენტი, რომელიც უკრაინის მხარდამჭერი განცხადებებისა და საჯარო ტექსტების გამო გაასამართლეს. მისი საქმე ფართოდ განიხილებოდა, როგორც გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვის მაგალითი.
რუსეთში მსგავსი საქმეები, როგორც წესი, შემდეგი მუხლებით აღიძვრება: რუსეთის არმიის „დისკრედიტაცია“; რუსეთის შეიარაღებული ძალების შესახებ „ცრუ ინფორმაციის“ გავრცელება; ექსტრემიზმის გამართლება ან მოწოდებები; ტერორიზმის გამართლება (ზოგჯერ სოციალური ქსელის პოსტების ან კომენტარების საფუძველზე).
ბლოგერი, ილია რემესლო - 2026 წლის 17 ივლისს დააკავეს, ის მანამდე კრემლის მხარდამჭერად ითვლებოდა, თუმცა მოგვიანებით პუტინი და უკრაინაში ომი საჯაროდ გააკრიტიკა. მის წინააღმდეგ საქმე აღიძრა რუსული არმიის შესახებ „ცრუ ინფორმაციის გავრცელების“ ბრალდებით, რის საფუძვლადაც მისი ინტერნეტპუბლიკაციები და ვირუსულად გავრცელებული მანიფესტი დასახელდა. სასამართლომ წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა.
ბორის ნადეჟდინი - ანტისაომარი პოლიტიკოსი 2026 წლის 13 დაკავეს „ექსტრემისტული სიმბოლიკის დემონსტრირების“ ბრალდებით. საქმე დაკავშირებულია სოციალურ ქსელში გამოქვეყნებულ მასალასთან, რომელიც აკრძალულ ოპოზიციურ ორგანიზაციას უკავშირდებოდა. ეს მის წინააღმდეგ განხორციელებული ზეწოლის მორიგ შემთხვევად შეფასდა.
10 ივლისს რუსეთის იუსტიციის სამინისტრომ ნადეჟდინი ე.წ. "უცხოეთის აგენტების" რეესტრში შეიყვანა. უწყების განცხადებით, პოლიტიკოსი ავრცელებდა სხვა "უცხოეთის აგენტებისა" და "არასასურველი ორგანიზაციების" მასალებს, რუსეთის ხელისუფლების გადაწყვეტილებების შესახებ "არასანდო ინფორმაციას" და მოქალაქეებს "შეუთანხმებელ მიტინგებსა და პიკეტებში" მონაწილეობისკენ მოუწოდებდა.
ეს დაპატიმრებულთა არასრული სიაა, რუსეთში მათი რაოდენობა მუდმივად იზრდება.
ფოტოზე: ეკატერინა ბარაბაში
