ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარი მაიკლ ო'ფლაერტი საქართველოში ვიზიტს აჯამებს.
ვიზიტის შემდეგ გავრცელებულ განცხადებაში ნათქვამია, რომ კომისრის ვიზიტი საქართველოში ფოკუსირებული იყო 2024 წელსა და 2025 წლის დასაწყისში პროტესტის ნიშნად გამართული აქციების ძალადობრივ დაშლაზე სამართალდამცავების ანგარიშვალდებულების კვლავინდებელ არარსებობაზე, გამოხატვის, მშვიდობიანი შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლების უფლებების მზარდ შეზღუდვებზე, ასევე აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები და იქიდან დევნილი პირების ადამიანის უფლებებზე.
„კომისარმა განიხილა 2025 წლის იანვრის ვიზიტის შემდეგ გაცემული რეკომენდაციების შესრულება, რომლებიც ეხებოდა სამართალდამცავებისა და ნიღბიანი პირების მიერ 2024 წელსა და 2025 წლის დასაწყისში დემონსტრაციების დროს მომიტინგეებისა და ჟურნალისტების მიმართ განხორციელებულ სავარაუდო უკანონო დაკავებებსა და ძალის გადამეტებაზე ანგარიშვალდებულების არარსებობას.
კომისარი მიესალმა შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ გაჟღერებულ საკანონმდებლო ინიციატივას, რომელიც სამართალდამცავებისთვის ხილული ინდივიდუალური საიდენტიფიკაციო ნომრების ტარებას სავალდებულოს ხდის, თუმცა შეშფოთებას გამოთქვამს, რომ 2024 წელსა და 2025 წლის დასაწყისში აქციების ძალადობრივი დაშლისთვის პასუხისგებაში არცერთი სამართალდამცავი არ მიცემულა“, – ნათქვამია ევროპოს საბჭოს განცხადებაში.
განცხადების თანახმად, საქართველოში ვიზიტისას ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა ანგარიშვალდებულებისა და კანონის აღსრულების საკითხები განიხილა.
„შეხვედრების დროს მან კიდევ ერთხელ გაიმეორა მოწოდება დემონსტრანტების წინააღმდეგ ქიმიური ნივთიერებების შემცველი წყლის ჭავლის გამოყენებასთან დაკავშირებით დამოუკიდებელი და საფუძვლიანი გამოძიების ჩატარების შესახებ. მან ყურადღება გაამახვილა 2020 წლის გაერო-ს ადამიანის უფლებათა სახელმძღვანელოზე სამართალდამცველების მიერ ნაკლებად ლეტალური იარაღის გამოყენების შესახებ და ხელისუფლებას მოუწოდა, რომ აღნიშნული მითითებები სამართალდამცავი ორგანოების თანამშრომლებმა გაითვალისწინონ“, - აღნიშნულია განცხადებაში.
გამოხატვის, მშვიდობიანი შეკრებისა და გაერთიანების თავისუფლებაზე მოქმედ შემზღუდავ კანონმდებლობასთან დაკავშირებით, კომისარი აღნიშნავს ამ კანონების ერთობლივ ნეგატიურ ეფექტს და მიუთითებს, რომ ხელისუფლებამ კიდევ უფრო მკაცრი ზომები მიიღო.
„შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ“ კანონში შესული ახალი ცვლილებები მოითხოვს პოლიციის წინასწარ ინფორმირებას, თუ დემონსტრაცია ტრანსპორტის ან ხალხის მოძრაობის ადგილას იმართება; ანიჭებს პოლიციას უფლებას, შეცვალოს აქციის ადგილი ან დრო, თუ ის საფრთხეს უქმნის გადაადგილებას და მომიტინგეებს ტროტუარის „ჩახერგვასაც“ კი უკრძალავს.
ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსში შეტანილი ცვლილებებით, 2025 წლის თებერვალში შემოღებული 60-დღიანი პატიმრობა გავრცელდა სხვა დარღვევებზეც, როგორიცაა ნიღბის ტარება, გზების გადაკეტვა ან დროებითი კონსტრუქციების აღმართვა, მაშინაც კი, როდესაც ეს დარღვევები პირველად არის ჩადენილი. სისხლის სამართლის კოდექსის ახალი ცვლილებებით კი, პროტესტთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევების განმეორებით ჩადენისთვის ორ წლამდე პატიმრობა დაწესდა. კომისარი გამოთქვამს შეშფოთებას, რომ ეს ცვლილებები მნიშვნელოვნად ზღუდავს მშვიდობიანი შეკრების უფლებას და შეუსაბამოა კონვენციით განმტკიცებულ აუცილებლობისა და პროპორციულობის პრინციპებთან“, – ნათქვამია ევროპის საბჭოს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.
ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარი საქართველოში ვიზიტით 14-15 აპრილს იმყოფებოდა.
