105 წლის წინ, 1921 წლის 19 თებერვალს, საქართველოს ეროვნული გმირი მარო მაყაშვილი საბჭოთა რუსეთთან ბრძოლაში დაიღუპა.

მარო მაყაშვილი დაიბადა კონსტანტინე მაყაშვილისა და თამარ გაბაშვილის ოჯახში.

კონსტანტინე მაყაშვილი პოეტი და საქართველოს მწერალთა კავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი იყო, თამარ გაბაშვილი კი - მწერალ ეკატერინე გაბაშვილის ქალიშვილი.

მარო მაყაშვილმა დაამთავრა ქალთა ქართული გიმნაზია და სწავლა თბილისის უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე განაგრძო. წითელი არმიის შემოჭრის დღეებში, 19 წლის სტუდენტი მოხალისედ წავიდა ფრონტზე, წითელ ჯვარში ჩაეწერა მოწყალების დად და შეუერთდა კოჯრისკენ მიმავალ სანიტარულ რაზმს.

19 თებერვალს, ყუმბარის ნამსხვრევით სასიკვდილოდ დაიჭრა კეფაში.

სამშობლოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის პირველი მსხვერპლი ქალის დაღუპვა მძიმედ განიცადა ქართველმა საზოგადოებრიობამ, რაც აისახა იმდროინდელ პრესაში, მას ქართველი ჟანა დ’არკი უწოდეს.

დაკრძალეს 23 თებერვალს, სამხედრო ტაძრის გალავნის შიგნით (ამჟამად საქართველოს პარლამენტის შენობის ტერიტორია რუსთაველის გამზირზე), კოჯორში დაღუპულ ქართველ იუნკერებთან ერთად, ოღონდ საპირისპირო, ახლანდელი მოსწავლე-ახალგაზრდობის სასახლის მხარეს.

2015 წელს ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მარო მაყაშვილის სახელობის ბაღი გაიხსნა.

შემორჩენილია მაყაშვილის დღიურები და წერილები.

2015 წლის 24 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა, გიორგი მარგველაშვილმა მარო მაყაშვილს გარდაცვალების შემდეგ საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა. მარო მაყაშვილი გახდა პირველი ქალი, რომელსაც საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიენიჭა.

2021 წლის 7 დეკემბერს საქართველოს პარლამენტში ეროვნული გმირის, მარო მაყაშვილის სახელობის დარბაზი გაიხსნა.