სამოქალაქო საზოგადოება მმართველ პარტიას კრიზისის დასძლევად 5-პუნქტიან გეგმას სთავაზობს

საქართველო, თბილისი - 2021-03-05 13:59:00

---

სამოქალაქო საზოგადოება ეხმიანება პოლიტიკური პარტიების დიალოგის განახლებას და მიესალმება ევროპელი პარტნიორების აქტიურ როლს ამ პროცესში. სამოქალაქო საზოგადოება მიიჩნევს, რომ არსებული პოლიტიკური კრიზისის დაძლევა შესაძლებელია კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმის შედეგად, რომელთა მიზანი არსებული დაძაბული სიტუაციის განმუხტვა და ქვეყნის დემოკრატიული განვითარებისთვის ინსტიტუციური რეფორმების გატარება უნდა იყოს.

„ჩვენ, ქვემოთ ხელმომწერი სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლები მოვუწოდებთ მმართველ პარტიას, ჩვენი სამშობლოს წინსვლისთვის, დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს ვითარების დეესკალაცია და მნიშვნელოვანი დემოკრატიული რეფორმების დაწყება. აუცილებელია ამ პროცესში ოპოზიციისა და სამოქალაქო სექტორის თანამონაწილეობა და პოტენციურ ვადამდელ არჩევნების საკითხზე შეთანხმებასთან ერთად, ყველა იმ ნაბიჯის გადადგმა, რაც ქვეყანას განვითარების თვისობრივად ახალ ეტაპზე გადაიყვანს, უზრუნველყოფს დაბალანსებისა და გაწონასწორების ისეთი სისტემის ჩამოყალიბებას, რაც მომავალში სახელმწიფო ინსტიტუტების პოლიტიკური გავლენების ქვეშ მოქცევას გამორიცხავს და ქვეყნის ევროინტეგრაციას შეუქცევადს გახდის. მიგვაჩნია, რომ კრიზისიდან გამოსვლის მიზნით, უნდა გადაიდგას რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი: 

1. სიტუაციის განმუხტვის, ნდობის აღდგენის და მოლაპარაკებებისთვის ხელისშემწყობი გარემოს შექმნის მიზნით გათავისუფლდეს ოპოზიციური პარტიის ლიდერი, ნიკა მელია და ხელისუფლებისადმი კრიტიკული სარედაქციო პოლიტიკის მქონე ტელემაუწყებლის მეწილე, გიორგი რურუა. შეწყდეს სამართლებრივი დევნა პოლიტიკური პარტიების ლიდერებისა და კრიტიკული მედიის წარმომადგენელთა, ასევე, ე.წ. კარტოგრაფების საქმის ფიგურანტების წინააღმდეგ. 

2. გატარდეს რეალური საარჩევნო რეფორმა - ახალმა საარჩევნო რეფორმამ უნდა გაზარდოს როგორც ამომრჩევლების, ისე პარტიების ნდობა საარჩევნო პროცესის მიმართ. რეფორმის ფარგლებში უნდა შეიცვალოს ცენტრალური, საოლქო და საუბნო საარჩევნო კომისიების დაკომპლექტების წესი; უნდა დაინერგოს ხმის მიცემის და დათვლის ელექტრონული სისტემები; უნდა განხორციელდეს ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებისთვის საარჩევნო სისტემის რეფორმა; საპარლამენტო საარჩევნო სისტემა უნდა შეიცვალოს სრულად პროპორციული სისტემით, უფრო მცირე ბარიერით.

3. გაძლიერდეს პარლამენტის საზედამხედველო ფუნქცია და ოპოზიციას პოლიტიკურ პროცესზე გავლენის გარკვეული ბერკეტები გადაეცეს

• მნიშვნელოვანია, არჩევნების დროს მომხდარი დარღვევები გამოიძიოს და გაანალიზოს პარლამენტის საგამოძიებო კომისიამ, რომელშიც ჩაერთვება ყველა საპარლამენტო პარტია და მას ექნება საზოგადოების ნდობა. აუცილებელია კომისიის თავმჯდომარე იყოს ოპოზიციის წარმომადგენელი, მმართველმა პარტიამ კი გაიზიაროს კომისიის მიერ შემუშავებული ყველა რეკომენდაცია. კომისიის დასკვნის საფუძველზე უნდა დადგეს კონკრეტული თანამდებობის პირების პასუხისმგებლობის საკითხი.

• მნიშვნელოვანია გაიზარდოს პარლამენტის საზედამხედველო ფუნქცია და ოპოზიცია სრულფასოვნად მონაწილეობდეს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში. აუცილებელია შეიცვალოს საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტი, რათა ოპოზიციას რამდენიმე კომიტეტის თავმჯდომარის დანიშვნის უფლება გადაეცეს. განვითარებული დემოკრატიის ქვეყნებში და ვენეციის კომისიის უკანასკნელი რეკომენდაციით, უმცირესობა ხელმძღვანელობს საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს. ასევე, საქართველოში მართლმსაჯულების სისტემაში არსებული პრობლემების გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია ოპოზიციის წარმომადგენელი ხელმძღვანელობდეს იურიდიულ და ადამიანის უფლებების კომიტეტებს. ვენეციის კომისიის რეკომენდაციის შესაბამისად, ოპოზიციას განსაკუთრებული როლი ენიჭება თავდაცვისა და უშიშროების სფეროს ზედამხედველობის საკითხებში. ასევე შესაძლებელია კომიტეტების თავმჯდომარეობა პროპორციულად განაწილდეს უმრავლესობასა და უმცირესობას შორის.

4. გადაიდგას ნაბიჯები მართლმსაჯულების სისტემის დამოუკიდებლობის მიმართულებით

• ბოლო პერიოდში სულ უფრო ხშირია საუბარი პოლიტიკურად მოტივირებულ გამოძიებებსა და დაკავებებზე. აუცილებელია მოხდეს შეთანხმება გენერალური პროკურორის თანამდებობაზე ნეიტრალური პირის დანიშვნის თაობაზე. ასევე, შეიცვალოს გენერალური პროკურორის დანიშვნის წესი და ამ პროცესში გაიზარდოს საპარლამენტო უმცირესობის როლი.

• მნიშვნელოვანია ჩატარდეს სასამართლოს რეალური რეფორმა ჩვენი დასავლელი პარტნიორებისა და არასამთავრობო სექტორის რეკომენდაციების გათვალისწინებით, რომელიც უზრუნველყოფს მოსამართლის ავტონომიურობის ზრდის მეშვეობით მართლმსაჯულების სისტემაში ძალაუფლების დეკონცენტრაციას. აღნიშნული პროცესი ხელს შეუწყობს საარჩევნო პროცესის მიმართ ნდობის ამაღლებას და ასევე გააუმჯობესებს საინვესტიციო გარემოს, რაც ეკონომიკური კრიზისის პირობებში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს.

• მნიშვნელოვანია უზენაესი სასამართლოს ნეიტრალური და კვალიფიციური მოსამართლეებით დაკომპლექტება და კანდიდატების კონსენსუსით დანიშვნაზე პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღება, რომლებიც არ იქნებიან მოსამართლეთა გავლენიან ჯგუფთან ე.წ. „კლანის“ წევრებთან დაკავშირებულნი.

• უნდა შეიცვალოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს დაკომპლექტების წესი, რომლითაც მოსამართლეთა უმცირესობას საბჭოს შემადგენლობაში საკუთარი კანდიდატის არჩევის შესაძლებლობა მიეცემა. ამასთანავე, პარლამენტის მიერ არამოსამართლე წევრების დანიშვნისას უზრუნველყოფილი უნდა იყოს გამჭვირვალე და პოლიტიკური ჯგუფების კონსენსუსისკენ მიმართული პროცესი. საბჭოს წევრების უმრავლესობას ვადა უახლოეს პერიოდში ეწურება, რაც აჩენს უნიკალურ შანსს, რომ სასამართლოს მმართველი ორგანო ნეიტრალური და ღირსეული კანდიდატებით შეივსოს.

5. ჩატარდეს ეფექტური ანტიკორუფციული რეფორმა

• დაიწყოს მუშაობა ეროვნული ანტიკორუფციული სამსახურის ჩამოყალიბების მიმართულებით, რომლის მთავარი ფუნქცია ქვეყანაში კორუფციის პრევენცია და გამოძიება იქნება. უწყება ანგარიშვალდებული უნდა იყოს პარლამენტის წინაშე. უწყების ხელმძღვანელი ოპოზიციის ჩართულობით უნდა დაინიშნოს.

• მნიშვნელოვანია საქართველოს მთავარი აუდიტორის დანიშვნის წესის შეცვლა და ამ პროცესში ოპოზიციის როლის გამოკვეთა. მთავარი აუდიტორის ოპოზიციის კვოტით დანიშვნა კორუფციის პრევენციისა და მასთან ბრძოლის კუთხით მნიშვნელოვანი წინგადადგმული ნაბიჯი იქნება.

• „საზოგადოებრივი ორგანიზაციები მზად ვართ ყველა ამ საკითხთან დაკავშირებით წინადადებები წარვუდგინოთ როგორც მთავრობას, ასევე ოპოზიციას და აქტიურად ჩავერთოთ დემოკრატიული რეფორმების განხორციელების პროცესში, რათა მომდევნო არჩევნებს უფრო დაბალანსებული და დემოკრატიული სისტემით შევხვდეთ. ვფიქრობთ, პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსასვლელად ამ საკითხების უმოკლეს ვადებში ფართო ჩართულობით გადაჭრა, პირველ რიგში, ჩვენი ქვეყნის და თითოეული მოქალაქის ინტერესებშია. აუცილებელია ოპოზიციის მონაწილეობა დემოკრატიულ პროცესსა და რეფორმებში მინიმუმ მას შემდეგ, რაც ხელისუფლება კონკრეტულ პოზიტიურ ნაბიჯებს გადადგამს და ამით გზას გაუხსნის, საზოგადოების სრული კონსოლიდაციით ქვეყანაში დემოკრატიის მშენებლობისთვის მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღების პროცესს", - ნათქვამია სამოქალაქო საზოგადოების მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.

განცხადებას ხელს აწერს 40-მდე არასამთავრობო ორგანიზაცია, ჟურნალისტი და ანალიტიკოსი.